Jaarverslag Arbeidsinspectie: meer dodelijke slachtoffers

Bij arbeidsongevallen zijn in 2023 72 dodelijke slachtoffers gevallen, behoorlijk meer dan de afgelopen jaren. Uit het jaarverslag van de Nederlandse Arbeidsinspectie blijkt verder dat de bouw de gevaarlijkste sector is, maar niet de dodelijkste.

In 2023 waren in totaal 2919 slachtoffers betrokken bij een (bij de Nederlandse Arbeidsinspectie gemeld) arbeidsongeval. 72 van hen zijn daarbij om het leven gekomen, blijkt uit het jaarverslag van de Nederlandse Arbeidsinspectie. Deze aantallen liggen hoger dan in voorgaande jaren. De meeste dodelijke slachtoffers zijn in 2023 gevallen in de sectoren handel, vervoer en horeca (21), industrie (14) en bouw (11).

Lichte stijging

In 2023 werden er 3866 meldingen van arbeidsongevallen gedaan bij de Nederlandse Arbeidsinspectie, waarbij 2493 ongevalsonderzoeken werden gestart. Dit aantal is een lichte stijging ten opzichte van 2022, toen er 2418 meldingen waren. In 2021 en 2020 lagen die aantallen nog wat lager, mede door de coronapandemie, de bijbehorende lockdowns en het toegenomen thuiswerken waardoor er minder op locatie werd gewerkt. Ook het aantal dodelijke ongevallen was in de coronajaren beduidend lager (zie tabel hieronder).

Arbeidsongeval verplicht melden

Werkgevers zijn verplicht om arbeidsongevallen te melden bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Onderzoek heeft uitgewezen dat naar schatting iets meer dan 50% van alle meldingsplichtige ongevallen niet wordt gemeld. Als or kun je de bestuurder erop wijzen dat melden verplicht is.

De Nederlandse Arbeidsinspectie wil het melden van ongevallen bevorderen. Daarom is in 2023 een plan opgesteld dat in 2024 verder zal worden uitgevoerd. In 2023 zijn contacten met de politie en andere hulpdiensten geïntensiveerd om ervoor te zorgen dat zij arbeidsongevallen standaard bij de inspectie melden.

Daarnaast werkt het ministerie van SZW de wettelijke introductie van een dubbele meldplicht bij arbeidsongevallen door in- en uitleners verder uit. Ook wordt onderzocht hoe het meldproces verder kan worden verbeterd en welke voorlichtings- of communicatiecampagnes kunnen worden uitgevoerd.

Aantal slachtoffers

In 2023 waren 2919 slachtoffers betrokken bij een arbeidsongeval (die bij de Nederlandse Arbeidsinspectie waren gemeld). Het gaat om 33 slachtoffers per 100.000 banen. Dit is gebaseerd op een gemiddelde van ongeveer 8,9 miljoen banen van werknemers.

Het absolute aantal slachtoffers van gemelde ernstige arbeidsongevallen is net als in eerdere jaren het hoogst in de sectoren industrie, bouwnijverheid en handel, vervoer en horeca. Afgezet tegen het aantal banen van werknemers in 2022 is bouwnijverheid in 2023 de sector waarin relatief de meeste slachtoffers van ernstige arbeidsongevallen vielen: gemiddeld 111 per 100.000 banen van werknemers, gevolgd door de landbouw met 77 en industrie met 71 slachtoffers per 100.000 banen. Ook dit is vergelijkbaar met eerdere jaren.

Dodelijke ongevallen

In 2023 onderzocht de Nederlandse Arbeidsinspectie in totaal 87 overlijdens die zich op de werkvloer voordeden. In 15 gevallen was er sprake van een medische oorzaak, bijvoorbeeld een hartaanval of onwel worden op de werkvloer. Arbeidsongevallen met een medische oorzaak die tot overlijden leiden, worden niet meegeteld als arbeidsongevallen.

Daarom waren er 72 dodelijke slachtoffers van arbeidsongevallen in 2023. In 67 gevallen was het overlijden direct gerelateerd aan de uitgevoerde werkzaamheden. Bij 5 gevallen was sprake van een andere oorzaak, bijvoorbeeld suïcide.

Het aantal van 72 dodelijke slachtoffers van arbeidsongevallen is iets hoger dan in de voorgaande jaren. De meeste dodelijke slachtoffers zijn in 2023 gevallen in de sectoren handel, vervoer en horeca (21), industrie (14) en bouw (11). Dit verschilt niet van eerdere jaren.

Werkgever mag zelf ongevalsonderzoek doen

In 2023 is gestart met een nieuwe aanpak van onderzoek naar arbeidsongevallen. In de meeste gevallen mogen werkgevers nu zelf onderzoek doen naar het arbeidsongeval.

In 2023 zijn 1300 werkgevers gestart met het maken van een werkgeversrapportage. Bij 70 daarvan was sprake van een uitzonderingssituatie waarin de Nederlandse Arbeidsinspectie alsnog zelf het onderzoek heeft uitgevoerd. Van de ingediende verbeterplannen zijn er 16 afgekeurd, waarna de inspectie zelf het onderzoek uit heeft gevoerd.

Klachtmeldingen

De Nederlandse Arbeidsinspectie ontvangt klachtmeldingen en verzoeken van burgers en bedrijven, vakbonden, ondernemingsraden, personeelsvertegenwoordigers en samenwerkingspartners. Alle meldingen worden binnen het Meldingen Informatiecentrum (MIC) geregistreerd en risicogericht beoordeeld. Als ze in aanmerking komen voor opvolging, worden ze doorgeleid naar een regioteam of een programma.

De informatie uit alle meldingen wordt gebruikt voor analysedoeleinden, signalering en het versterken van het toezicht. In alle gevallen wordt de melder - tenzij anoniem - geïnformeerd over het vervolg.

In 2023 heeft de Nederlandse Arbeidsinspectie 11.734 klachtmeldingen ontvangen, zie onderstaand overzicht.